آخرین های هنر صدا ...

آشنایی با چند اصطلاح رقص لری

مردم لرستان رقص لری گروهی را «باخته» یا «دس گرته» گویند. «رقص» را «بازی» و «رقصنده» را «بازیکن» خطاب می‌کنند. در زبان لکی هم آن را «دس گِرِتِن» گویند.

به گزارش چندرسانه‌ای گُلوَنی، امید ماسوری در کتاب «فرهنگ‌واژه موسیقی لرستان» آورده است:

دس گرته das gerete

در زبان لری «رقص» گروهی را «باخته» یا «دس گرته» گویند. «رقص» را «بازی» و «رقصنده» را «بازیکن» خطاب می‌کنند. در زبان لکی هم آن را «دس گِرِتِن» گویند.

رقص واژه‌ای تازی است. باخته از بازیدن است که فعل امر آن از بوواز Bawaaz یعنی برقص می‌باشد.» ایزدپناه.

در گویش لری هیچ وقت نمی‌گویند برقصیم، می‌گویند بووازیم و نیز نمی‌گویند رقصیدیم، می‌گویند باختیم.» شکارچی.

دس گیر das gir

دس گیر» به شخصی گفته می‌شود که در اجرا و به نمایش در آوردن رقص لری آشنا است و هنگام اجرای رقص (دس گرته) ظرایف مخصوص به هر رقص را در اجرا رعایت میکند. برای نمونه هنگامی که شخصی خوب دس می‌گیرد، می‌گویند فلانی اس کیر » ماهر و قهاری است. همچنین «دس گیر» را «چوپی گیر» هم گویند.

دو دس ماله dodasmala

«دو دس‌ماله» یا «دو دست ماله» رقصی است که خود به تنهایی قالبی خاص ندارد. در واقع اصطلاحی است در باب بدیع بودن و خلاقیت‌های سرچوپی در رقص «دوپا» که بازیگر خارج از در قالب خاص احساسات درونی خود را با شور و هیجانات موسیقی بیان می‌کند.

همچنین می توان از «دو دس ماله» این تعریف را داشت که به طور معمول سرچوبی (سردسته گروه بازی) دو تا دستمال را هنگام بازی کردن در بالای سر خود می‌چرخاند و می‌گویند سرچوپی دارد «دو دسماله» می‌گیرد. «دو دسماله» که گاه آن را «رقص دسمال» گویند که جهت ابراز هیجانات سرچوپی بوده است.

پایان پیام

لینک کوتاه مطلب : https://sound.golvani.ir/?p=89904

1 نظر
  1. تیرش درویشوند می گوید

    ممنون از پایگاه خبری گلونی برای متون زیباتون ولی دوست بزرگوار رقص در لری قدیم سما یا بازی یا بازه یا الان باخته میگن ک کلمه باخته شکل فارسیزه لری است. و درست نیست خیلی مقاله و متن زیبایی بود ممنون از پایگاه گلونی

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.